Taşınmaz seçeneğinde 400.000 ABD doları veya karşılığı tutar ve tapuya konan üç yıl satış yasağı şerhi birlikte değerlendirilir. Sermaye, istihdam ve finansal araçlara dayalı başka yatırım yolları da vardır; her seçeneğin koşulu farklıdır. Başvuru dosyası ayrıca kimlik ve aile bağlarını gösteren belgeleri kapsar.
Yatırım şartı vatandaşlığı kendiliğinden sağlamaz
Denen: Yatırım koşulunu tamamlayan herkes doğrudan vatandaş olur. Olan: yatırım, başvuru yolunun koşullarından biridir; tek başına vatandaşlık kararı değildir. Vatandaşlık, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması koşuluyla Cumhurbaşkanı kararıyla kazanılabilir.
Başvurabilecek kişiler arasında 6458 sayılı Kanun’un 31/1-j bendi kapsamında ikamet izni almış yabancılar ile Turkuaz Kart sahipleri yer alır. Başvuruya uygun kişi olmak, vatandaşlık kararının verildiği anlamına gelmez.
Taşınmaz alımındaki tutar ve mülkiyet koşulları
Taşınmaz satın alma seçeneğinde asgari tutar 400.000 ABD doları veya karşılığıdır ve tapuya taşınmazın üç yıl satılmayacağına ilişkin şerh konur. Bu yolu inceleyenler, tapudaki şerhin yanında taşınmazı kimin hangi mülkiyet biçimiyle edindiğini de hesaba katmalıdır. Tapu hukuku ve teknik kriterler için tapudaki şerhin başlıklı ek rehber bu konuyla ilişkilidir.
Satış vaadi sözleşmesiyle başvuruda 400.000 ABD doları tutarındaki bedelin en geç sözleşme tarihinde peşin ödenmiş olması gerekir. Birden fazla yabancının paylı mülkiyet oluşturacak biçimde taşınmaz edinmesiyle vatandaşlık başvurusu yapılamaz; bu nedenle taşınmazın tapuda tek kişi adına edinilmesi ile birden fazla yabancı adına paylı edinim aynı başvuru koşulunu karşılamaz.
Taşınmaz dışındaki yatırım yolları
Taşınmaz dışındaki seçeneklerden sabit sermaye yatırımı en az 500.000 ABD doları veya karşılığıdır ve uygunluk belgesini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı düzenler. İstihdam yolunda ise en az 50 kişilik istihdam koşulu bulunur.
| Yatırım türü | Koşul | Uygunluk kurumu |
|---|---|---|
| Banka mevduatı | En az 500.000 ABD doları veya karşılığı; üç yıl tutma taahhüdü | BDDK |
| Devlet borçlanma aracı | En az 500.000 ABD doları veya karşılığı; üç yıl tutma taahhüdü | Belirtilmiyor |
| Yatırım fonu katılma payı | En az 500.000 ABD doları veya karşılığı; üç yıl elde tutma | SPK |
| Bireysel emeklilik | En az 500.000 ABD doları veya karşılığı katkı; belirlenen fonlarda ve sistemde en az üç yıl | Belirtilmiyor |
Değerleme ve ödeme belgelerinin eşleşmesi
Taşınmaz dosyasında satış veya satış vaadi bedeli, değerleme raporundaki değer ve transfer ya da ödeme toplamı ayrı ayrı gereken asgari tutarı sağlamalıdır. Örneğin satış bedeli eşiği karşılasa bile rapor değeri veya ödeme toplamı aynı eşiğin altında kalırsa üç kayıt birlikte koşulu karşılamaz.
Değerleme raporu, düzenlendiği tarihten itibaren üç ay geçerlidir. Dosya bu üç aylık geçerlilik süresi aşıldıktan sonra sunulacaksa rapor tarihi artık geçerli dönem içinde kalmaz; hazırlık takvimi bu tarihe göre değerlendirilir.
Uygunluk belgesinden vatandaşlık dosyasına
İlk olarak yatırım koşulu tamamlanır ve ilgili kurum, mevzuattaki asgari yatırımın sağlandığını gösteren uygunluk belgesini düzenler. Ardından yatırımcı, 6458 sayılı Kanun’un 31/1-j bendi kapsamındaki kısa dönem ikamet izni için ikamet ettiği ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğüne başvurur. Sonraki başvuru vatandaşlık dosyası içindir.
Yatırım başvurusu posta ile yapılamaz. Yurt içinde başvuru ikamet yerinin bulunduğu valiliğe, yurt dışında ise dış temsilciliğe yapılır; bu başvuru yerleri, kişinin başvurusunu bulunduğu ülkeye göre belirler.
Dosyada yer alan belgeler ve aile kapsamı
VAT-4 başvuru formu, pasaport veya benzeri belge, medeni hâli ve aile bağlarını gösteren belgeler ile biyometrik fotoğraf başvuru dosyasındaki temel belgelerdir.
Yatırımcıyla birlikte başvurmaları halinde eşi ile yatırımcının veya eşinin reşit olmayan ya da bakmakla yükümlü olduğu çocukları da vatandaşlık kazanabilir.
Süre beklentisi ve karar ölçütü
Başvurunun sonuçlanması için sabit bir süre belirtilmiyor; başvuru durumu çevrim içi sorgulanabiliyor. Taşınmaz seçeneğini, 400.000 ABD doları veya karşılığı eşiği karşılıyor ve üç yıl satış yapmama şerhini kabul ediyorsanız değerlendirin; bu iki koşuldan biri uygun değilse taşınmaz yolunu seçmeyin. Hukuki başvuru kararında avukata danışın.
